گروه مقاله : مهارت های یادگیری
تاريخ انتشار : 1397/05/03
كد :175

یادگیری چیست و چگونه ایجاد می گردد؟

هر چند فهم مفهوم یادگیری به نظر ساده بیاد، اما در واقع یکی از سخت مفاهیم برای توضیح دادن است. در این مقاله تلاش می شود به زبان ساده مفهوم یادگیری تبیین گردد.

مطمئنا همه ما با این جملات آشنا هستیم

- نتوانستم خوب یاد بگیرم

-می خواهم زبان انگلیسی یاد بگیرم

- عاشق یادگیری هستم

هر روز از واژه یادگیری استفاده می کنیم، و البته چیزهای جدیدی یاد می گیریم.

 

 

اما واقعا یادگیری چیست؟ وقتی از یادگیری صحبت می کنیم دقیقا از چه چیزی می گوییم؟

هنوز تعریف واحدی از یادگیری ارائه نشده است و دانشمندان و محققان، دیدگاه ها و نظریات مختلفی را بیان کردند.

اما تقریبا می توان گفت سه ویژگی مشترک بین همه دیدگاه ها دربارۀ یادگیری وجود دارد، و زمانی که یادگیری رخ می دهد، این سه ویژگی را با خود همراه دارد:

1- تغییر

2- تجربه

3- نسبتا پایدار

 

اولین و مهمترین ویژگی تغییر است.

لطفا به همه آن چیزی که یاد گرفته اید فکر کنید. آیا غیر از این است که در همه آنها تغییری حداقل در یکی از ویژگی های شناختی، ذهنی و رفتار شما رخ داده است؟ مطمئنا خیر.

وقتی رانندگی یاد می گیریم یعنی به مهارت های مان اضافه شده و تغییری در رفتارمان رخ داده است.

 

دومین ویژگی تجربه است

یادگیری بر اثر تجربه رخ می دهد. یعنی زمانی که ما تعاملی با محیط بیرون از خود داشته باشیم.

برای مثال ما آداب معاشرت را از طرق مختلفی چون تعامل و ارتباط با والدین و افراد جامعه و یا حتی از مطالعه و اطلاعاتی که کسب می کنیم، یاد می گیریم. بنابراین اگر هیچ گونه تجربه ای که همان تعامل و ارتباط ذهنی و جسمی فراتر از خود نداشته باشیم یاد نخواهیم گرفت.

 

سومین ویژگی، نسبتا پایدار بودن یادگیری است.

 تغییری که دربارۀ آن صحبت کردیم، لحظه ای نباشد. یعنی چیزهایی که بطور لحظه ای به خاطر می سپاریم را نمی توان یادگیری قلمداد کرد. رفتار یادگرفته شده و تغییر انجام شده باید برای مدتی دوام داشته باشد.

بنابراین تا اینجا می توانیم بگوییم

یادگیری تغییر نسبتا پایداری است که بر اثر تجربه به وجود می آید.

همانطور که اشاره کردیم سه ویژگی بیان شده را می توان در غالب دیدگاه ها و نظریات بیان شده درباره یادگیری مشاهده کرد.

احتمالا هنوز شاید برای شما سوال باشد فرایند یادگیری چگونه رخ می دهد؟

بطور کلی می توان گفت دو رویکرد اصلی درباره ایجاد یادگیری وجود دارد: رویکرد رفتار گرایی و رویکرد شناختی

رویکرد رفتار گرایی معتقد است شناخت و تفکر هیچ نقشی در یادگیری ندارند و یادگیری از طریق تعامل با محیط و تقویت ها و تنبیه هایی است که فرد دریافت می کند. برای فهم این جمله لازم است به مفهوم شرطی شدن یا شرطی سازی که یکی از مفاهیم اصلی در نظریه رفتارگرایی است، بپردازیم. 

افراد و حتی حیوانات به دو شکل شرطی شوند: شرطی سازی کلاسیک یا پاسخگر، و شرطی سازی فعال یا کنشگر

شرطی سازی کلاسیک یعنی اینکه یاد بگیریم یک چیز خاص در محیط را با پیش بینی خود از اتفاق پس از آن تداعی کرده و ارتباط دهیم.

مشهورترین نمونه شرطی سازی کلاسیک، پژوهش یک دانشمند روسی به نام پاولوف (Pavlov) است که در آن، او به سگ هایش آموخت که هرموقع زنگ به صدا در بیاید، غذا دریافت خواهد کرد. درنهایت، سگ ها هر دفعه که صدای زنگ را می شنیدند از قبل، شروع به ترشح بزاغ می کردند.

به عبارت دیگر سگ به صدای زنگ شرطی شده بود. بنابراین، شرطی سازی کلاسیک زمانی رخ می دهد که ما به یک نشانه محیطی واکنش نشان می دهیم که به ما می گوید پس از آن چه اتفاقی رخ خواهد داد.

این مثل که "مار گزیده از ریسمان سیاه و سفید می ترسد" نمونه ای از شرطی سازی کلاسیک است. یعنی با تجربه گزیده شدن، ما یاد خواهیم گرفت از ریسمان سیاه و سفید بترسیم.

نوع دوم شرطی سازی، شرطی سازی فعال یا کنشگر نام دارد. دراینجا، می آموزیم که یک رفتار خاص معمولا یک پاداش یا تنبیه را در پی خواهد داشت.

ما معمولا تصمیم می گیریم که به انجام رفتارهایی ادامه دهیم که پس از آنها یک پاداش به ما می دهند، و از رفتارهایی که به تنبیه منتهی می شوند اجتناب می کنیم.

مثلا، ممکن است یاد بگیرید وقتی از یکی از معلم ها زیاد سوال بپرسید واکنش مثبتی نشان می دهد، درنتیجه شما تشویق می شوید که به انجام این کار ادامه دهید. اگر یک معلم دیگر، وقتی سوال می پرسید اخم کند و چیزهای بدی به شما بگوید، این تنبیه اجتماعی به شما می آموزد که در آن کلاس سوال نپرسید.

اما شناخت گراها معتقدند یادگیری از طریق تفکر و فرایندهای ذهنی صورت می گیرد.

بر اساس نظریه شناخت گرایی ما اطلاعات را از محیط دریافت می کنیم، و با ارتباط و سازماندهی آنها با یگدیگر، آن را فهمیده و یاد می گیریم.

برای فهم بحث شناختی پیشنهاد می کنم مقاله "شناخت چیست و چگونه حاصل می شود" را مطالعه کنید.

 

 

نویسنده: دکتر قاسم تبار (اطلاعات بیشتر)

نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
در خبر نامه ما عضو شوید
برای اطلاع از آخرین مطالب و اخبار سایت کافیست ایمیل خود را ثبت کنید
     
.
درباره خود شکوفا

خودشکوفا با بهره مندی از اساتید، محققان و منابع علمی معتبر در تلاش است تا با ارائه بهترین و کاربردی ترین مطالب در قالب فیلم، پادکست، مقاله، سخنرانی، کارگاه اموزشی و غیره در زمینۀ مهارت های ارتباطی، یادگیری، آموزشی، و تربیتی به همه کمک کند تا ابراز وجود موثری در جامعۀ خود داشته باشند.

telegram instagram aparat linkedin

تمام حقوق این سایت متعلق به گروه علمی و آموزشی خودشکوفا است