گروه مقاله : مهارت های ارتباطی
تاريخ انتشار : 1396/09/08 - 23:37
كد :70

خودکارآمدی: چرا ایمان به خود تااین حد مهم است؟

زمان مواجهه با یک چالش چگونه برخورد می کنید، آیا تسلیم شده و شکست می خورید یا اینکه برای هدفتان می جنگید؟

زمان مواجهه با یک چالش چگونه برخورد می کنید، آیا تسلیم شده و شکست می خورید یا اینکه برای هدفتان می جنگید؟ آیا از کسانی هستید که به جملۀ "من میتوانم من فکر می کنم" اعتقاد دارید؟، و یا اینکه به توانایی های خودتان جهت ایستادن و غلبه با سختی های زندگی شک دارید؟ خودکارامدی و یا اعتقاد شما به توانایی های خودتان جهت مقابله با شرایط مختلف، نقش مهمی هم در چگونگی احساستان درمورد خودتان و هم در دستیابی به اهدافتان در زندگی دارد.

مفهوم خودکارآمدی مربوط به نظریه ی ادراکی اجتماعیِ روانشناس آلبرت بندورا است که تاکید بر نقش یادگیری مشاهده ای، تجربۀ اجتماعی، و جبر متقابل، در شکل گیری شخصیت داشته است.

طبق نظر بندورا، رفتارها، توانایی ها و قابلیتهای شناختی یک فرد چیزی را تعریف می کنند که "سیستم خود" نام دارد. این سیستم در چگونگی درک مان از شرایط و چگونگی برخوردمان در مقابل شرایط مختلف، نقش مهمی دارد. خودکارامدی قسمت مهمی از این سیستم خود است.

خودکارآمدی چیست؟

طبق نظر آلبرت بندورا، خودکارامدی (self-efficacy) عبارت است از" اعتقاد به توانایی های یک فرد برای مدیریت و اعمال مجموعه فعالیت هایی که برای مدیریت شرایط پیش رو نیاز است". بعبارت دیگر، خودکارآمدی درواقع اعتقاد یک فرد به توانایی هایش برای موفقیت در شرایطی خاص است.

بندورا این عقاید را بعنوان تعیین کننده های افکار، رفتار، و احساس مردم توصیف می کند.

از زمانی که بندورا مقالۀ خود یعنی " خودکارآمدی: تقابل نظریه ای جامع از تغییرات رفتاری" ، را چاپ کرد، این موضوع تبدیل به یکی از پر مطالعه ترین مطالب روانشناسی شد. چرا خودکارآمدی تبدیل به یکی از مهمترین موضوعات روانشناسی شده است؟ همانطور که بندورا و دیگر محققان نشان داده اند، خودکارآمدی می تواند روی همه چیز، از جایگاه های روانشناسی گرفته تا رفتارهای متقاعد سازی کننده، تاثیر داشته باشد .

نقش خودکارآمدی

درواقع تمام مردم می توانند اهدافی که می خواهند به آن برسند را مشخص کنند، چیزهایی که می خواهند عوض کنند و چیزهایی که می خواهند بدست بیاورند. بااینحال، بیشتر مردم نیز می فهمند که به عمل درآوردن این برنامه ها کاری ساده نیست. بندورا و دیگر محققان دریافتند که خودکارآمدی یک فرد نقش مهمی در دستیابی اهداف، کارها و چالش ها دارد.

افرادی با خودکارآمدی بالا:

  • مشکلات چالش برانگیز را بعنوان مسائلی قابل حل می بینند
  • علاقۀ بیشتری به فعالیت هایی دارند که در آن شرکت می کنند
  • حس تعهد بیشتری را در مورد علایق و فعالیت هایشان درنظر می گیرند
  • سریعا از ناامیدی و سرخوردگی برمی گردند

افرادی با خودکارآمدی پایین:

  • از مسائل چالش برانگیز دوری می کنند
  • معتقدند که مسائل و شرایط سخت بیشتر از حد توان آنهاست
  • تنها بر نتایج منفی و ناکامی ها تاکید دارند
  • سریعا اعتماد بنفس خودشان را دربرابر توانایی های شخصی از دست می دهند.

 

خودکارآمدی چگونه ارتقا می یابد؟

این عقاید در اوایل کودکی شکل می گیرند درست زمانیکه کودکان با تعداد زیادی از تجربیات، کارها، و شرایط مواجه می شوند. بااین وجود، رشد خودکارآمدی در جوانی از بین نمی رود و در زندگی ادامه می یابد چراکه افراد نیازمند توانایی ها، تجربیات و ادراکهای جدی هستند.

طبق نظر بندورا، چهار منبع اصلی برای خودکارآمدی وجود دارد:

1.تجربیات موفق

بندورا توضیح داده که"موثرترین راه ارتقای خودکارامدی از طریق تجربیات موفق است". اجرای صحیح و موفقیت آمیز یک کار باعث تقویت حس خودکارآیی ما می شود. بااینحال، عدم موفقیت در اتمام موفقیت آمیز چالشی می تواند خودکارامدی را کاهش داده و یا ازبین ببرد.

2.الگوسازی اجتماعی

مشاهدۀ افرادی که اجرای کارهای شان را بطور موفقیت آمیز پیش می برند، می تواند یک منبع مهم دیگر برای خودکارامدی باشد. برطبق نظر بندورا، " مشاهدۀ افرادی مشابه به خود که توانسته اند با تلاش مکرر موفق شوند، عقاید مشاهده گر را محکم تر می کند که آنها نیز می توانند توانایی انجام این کارها را حتی بطور رقابتی داشته باشند.

3.متقاعد سازی اجتماعی

بندورا همچنین اذعان داشته که افراد می توانند متقاعد سازی و تشویق به این باور شوند که آنها توانایی و قابلیت موفق شدن را دارند.

زمانی را در نظر بگیرید که فردی نکته ای مثبت را گفته که شما را تشویق و کمک به موفقیت شما کرده است. داشتن تشویقهای زبانی از دیگران می تواند کمک شایانی باشد برای اینکه به شک ها غلبه کرده و بر تلاش بیشتر برای رسیدن به موفقیت تمرکز کرد.

4.پاسخهای احساسی

پاسخها و واکنشهای احساسی خودمان نسبت به شرایط نیز نقش مهمی در خودکارآمدی ایفا می کنند. حالات، شرایط احساسی، عکس العملهای فیزیکی، و سطح استرس می توانند همگی تاثیر بر این داشته باشند که یک فرد چه احساسی نسبت به قابلیتهای خودش در شرایطی خاص دارد.

فردی که قبل از صحبت در یک جمع بشدت استرس می گیرد، ممکن است در این شرایط، حس خودکارآمدی کمی داشته باشد.

بااینحال، بندورا اعلام کرده که" تنها میزان عکس العملهای فیزیکی و احساسی نیست که حائز اهمیت اند بلکه چگونگی دریافت و ارائه ی آنها نیز مهم است". با یادگیری چگونه کم کردن استرس و حالات قابل تغییر، در شرایط سخت یا چالش برانگیز، افراد می توانند حس خودکارآمدی شان را ارتقا دهند.

 

نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
در خبر نامه ما عضو شوید
برای اطلاع از آخرین مطالب و اخبار سایت کافیست ایمیل خود را ثبت کنید
     
.
درباره خود شکوفا

خودشکوفا با بهره مندی از اساتید، محققان و منابع علمی معتبر در تلاش است تا با ارائه بهترین و کاربردی ترین مطالب در قالب فیلم، پادکست، مقاله، سخنرانی، کارگاه اموزشی و غیره در زمینۀ مهارت های ارتباطی، یادگیری، آموزشی، و تربیتی به همه کمک کند تا ابراز وجود موثری در جامعۀ خود داشته باشند.

facebook telegram instagram aparat google plus linkedin