گروه مقاله : مهارت های یادگیری
تاريخ انتشار : 1396/12/28 - 12:22
كد :108

حافظه چیست و چگونه کار می کند؟

هزاران سال است که مطالعة حافظه انسان یک موضوع مهم برای علوم و فلسفه بوده است، و به یکی از اصلی ترین موضوعات مورد علاقه در روانشناختی شناختی بوده است.

آیا تا به حال به این فکر کرده اید که چطور می توانید اطلاعات را برای یک آزمون به خاطر بیاورید؟ توانایی خلق خاطرات جدید، ذخیره سازی آنها برای یک دوره زمانی، و یادآوری آنها درصورت نیاز به ما کمک می کند که یاد بگیریم و با دنیای اطراف خود تعامل داشته باشیم. برای چند لحظه به این فکر کنیم که چند بار در روز شما بر حافظه خود تکیه می کنید تا عملکردی داشته باشید – از بخاطر آوری نحوه کار با کامپیوتر گرفته تا به یادآوری رمز عبور خود برای ورود به حساب بانکی آنلاین خود. هزاران سال است که مطالعة حافظه انسان یک موضوع مهم برای علوم و فلسفه بوده است، و به یکی از اصلی ترین موضوعات مورد علاقه در روانشناختی شناختی بوده است. اما حافظه واقعا چیست؟ خاطرات چطور شکل می گیرند؟ مرور زیر یک نگاه کوتاه به این می اندازد که حافظه چیست، چطور کار می کند، و چطور سازمان دهی می شود.

حافظه چیست؟

حافظه (memory) عبارت است از فریندهایی که برای اکتساب، ذخیره سازی، نگهداری و بعدا بازیابی اطلاعات به کار می روند. سه نوع فرایند اصلی در حافظه درگیر هستند: کدگذاری، ذخیره سازی، و بازیابی. به منظور تشکیلِ خاطرات جدید، اطلاعات باید به شکل های قابل استفاده تغییر داده شوند، که از طریق فرایندی به نام کدگذاری رخ می دهد. وقتی اطلاعات بطور موفقیت آمیز کدگذاری شد، باید برای استفاده های بعدی در حافظه ذخیره شود. اکثر این خاطرات ذخیره شده اکثرا در خارج از آگاهی ما قرار گرفته، به جز زمانی که ما واقعا نیاز داریم که از آن استفاده کنیم. فرایند بازیابی به ما امکان می دهد که خاطرات ذخیره شده را به آگاهی هشیار خود بیاوریم.

الگوی مرحله ای حافظه

درحالیکه الگوهای متعددی برای حافظه پیشنهاد شده اند، اغلب برای تبیین ساختار اساسی و عملکرد حافظه از الگوی مرحله ای حافظه (الگوی پردازش اطلاعات)استفاده می شود. این نظریه که در ابتدا در سال 1968 توسط اتکینسون و شیفرین مطرح شد، به سه مرحله مجزای حافظه اشاره می کند: حافظه حسی، حافظه کوتاه مدت، و حافظه بلندمدت.

حافظه حسی

حافظه حسی اولین مرحله حافظه است. درطول این مرحله، اطلاعات حسی از محیط برای یک دوره زمانی بسیار کوتاه ذخیره می شوند، که عموما برای اطلاعات بصری حدود نیم ثانیه و برای اطلاعات شنیداری به مدت 3 الی 4 ثانیه دوام دارد. ما تنها به بخشی از جنبه های این حافظه حسی توجه می کنیم، و اجازه می دهیم که این اطلاعات به مرحله بعدی یعنی حافظه کوتاه مدت وارد شوند.

حافظه کوتاه مدت

حافظه کوتاه مدت که به آن حافظه فعال نیز می گویند، اطلاعاتی است که ما در حال حاضر از آنها آگاه هستیم یا درمورد آنها فکر می کنیم. در روانشناسی فروید، این حافظه همان ذهن هشیار است. توجه به خاطرات حسی باعث ایجاد اطلاعات در حافظه کوتاه مدت می شود. اکثر اطلاعاتی که در حافظه فعال ذخیره می شوند تقریبا به مدت 20 الی 30 ثانیه نگه داشته می شوند. درحالیکه بسیاری از خاطرات کوتاه مدت ما به سرعت فراموش می شوند، توجه به این اطلاعات باعث می شود که خاطرات به مرحله بعدی یعنی حافظه بلندمدت وارد شوند.

حافظه بلندمدت

حافظه بلندمدت ذخیره سازی مداوم اطلاعات است. در روانشناسی فروید، حافظه بلندمدت همان ناهشیار و نیمه هشیار است. این اطلاعات اکثرا خارج از آگاهی ما هستند اما در هنگام نیاز می توان آنها را به حافظه کارکردی آورد تا مورد استفاده قرار گیرند. یادآوری برخی از این اطلاعات نسبتا آسان است، اما دسترسی به برخی از خاطرات دیگر بسیار سخت تر است.

سازمان دهی حافظه

توانایی دسترسی و بازیابی اطلاعات از حافظه بلند مدت به ما کمک می کند که از این خاطرات برای تصمیم گیری، تعامل با دیگران، و حل مسائل استفاده کنیم. اما اطلاعات چگونه در حافظه سازمان دهی می شود؟ شیوه دقیق سازمان دهی اطلاعات در حافظه بلندمدت به خوبی شناخته نشده است، اما پژوهشگران می دانند که این خاطرات بطور گروهی چیده می شوند.

برای سازمان دهی اطلاعات مرتبط به هم از خوشه بندی (clustering) بصورت گروهی یا دسته ای استفاده می شود. یادآوری اطلاعاتی که طبقه بندی شده اند ساده تر است. مثلا، دسته لغات زیر را در نظر بگیرید:

میز تحریر، سیب، کتابخانه، قرمز، آلو، میز غذاخوری، سبز، آناناس، بنفش، صندلی، هلو، زرد

چند ثانیه آنها را بخوانید، سپس رویتان را برگردانید و سعی کنید فهرست این لغات را به یاد آورید. هنگام فهرست بندی چطور لغات را گروه بندی کردید؟ اکثر مردم از فهرستی متشکل از سه طبقه استفاده می کنند: رنگ، مبلمان، و میوه.

یک راه برای در نظر گرفتن سازمان دهی حافظه تحت عنوانِ الگوی شبکه معنایی (semantic network model)شناخته می شود. این الگو می گوید که برخی محرک ها، خاطرات مرتبط یا تداعی شده را فعال سازی می کنند. خاطره ای از یک محل مشخص ممکن است خاطراتی درمورد چیزهای مشابه را فعال سازی کند که در آن منطقه رخ داده اند. مثلا، فکر کردن درمورد یک ساختمان در کوی دانشگاه می تواند خاطراتی از شرکت در کلاس ها، درس خواندن، و گشتن با همسالان را تحریک کند.

 

نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
در خبر نامه ما عضو شوید
برای اطلاع از آخرین مطالب و اخبار سایت کافیست ایمیل خود را ثبت کنید
     
.
درباره خود شکوفا

خودشکوفا با بهره مندی از اساتید، محققان و منابع علمی معتبر در تلاش است تا با ارائه بهترین و کاربردی ترین مطالب در قالب فیلم، پادکست، مقاله، سخنرانی، کارگاه اموزشی و غیره در زمینۀ مهارت های ارتباطی، یادگیری، آموزشی، و تربیتی به همه کمک کند تا ابراز وجود موثری در جامعۀ خود داشته باشند.

telegram instagram aparat linkedin

تمام حقوق این سایت متعلق به گروه علمی و آموزشی خودشکوفا است