گروه مقاله : مهارت های یادگیری
تاريخ انتشار : 1396/09/28
كد :80

چرا فراموش می کنیم؟ چهار دلیل علمی

تمام ما این تجربیات را داریم: نام کسی که در گذشته می شناخته ایم را فراموش کرده ایم، لغتی که می خواستیم استفاده کنیم را فراموش کرده ایم،

تمام ما این تجربیات را داریم: نام کسی که در گذشته می شناخته ایم را فراموش کرده ایم، لغتی که می خواستیم استفاده کنیم را فراموش کرده ایم، یا تولد بهترین دوستان در هفته گذشته را فراموش کرده ایم.

اما چرا و چطور اطلاعات را فراموش می کنیم؟

یکی از معروف ترین محققان حافظه در عصر حاضر، الیزابت لافتس (Elizabeth Loftus) چهار دلیل برای فراموشی انسانها را شناسایی کرده است:

  • شکست در بازیابی،
  • تداخل،
  • شکست در ذخیره سازی،

و

  • فراموشی انگیزه مدار.

در ادامه بطور اجمالی به توضیح هریک می پردازیم.

1- شکست در بازیابی

آیا تا به حال احساس کرده اید که همین الان قطعه ای اطلاعات از حافظه تان پاک شده است؟ یا شاید بدانید که آن اطلاعات همان جاست، اما ظاهرا نمی توانید آنرا پیدا کنید. ناتوانی در بازیابی حافظه یکی از رایج ترین علل فراموشی است.

بنابراین، چرا ما اغلب نمی توانیم اطلاعات را حافظه خود بازیابی کنیم؟

یک توضیح احتمالی برای شکست در بازیابی، تحت عنوان نظریه ی زوال(decay theory) شناخته می شود.

برطبق این نظریه، هر بار که یک مفهوم، تجربه یا رویداد جدید در ذهن شکل می گیرد، یک رد از حافظه ایجاد می شود.

نظریه زوال به ما می گوید که در طول زمان، این ردهای حافظه یا خاطره شروع به ناپدید شدن و محو شدن می کنند. اگر اطلاعات بازیابی و مرور نشود، در نهایت از دست می رود.

بااین حال، یک مشکل در این نظریه این است که پژوهش ها نشان داده اند حتی خاطراتی که مرور یا یادآوری نشده اند نیز بطور چشمگیری در حافظه بلندمدت بطور ثابت باقی می مانند.

2- تداخل

یک نظریه دیگر که به آن نظریه ی تداخل گفته می شود، بیان می دارد که برخی خاطرات با خاطرات دیگر رقابت کرده و آنها را مختل می کنند.

وقتی اطلاعاتی با یک اطلاعات دیگر مشابه باشد که در گذشته در حافظه ذخیره شده است، به احتمال زیاد تداخل رخ می دهد.

دو نوع تداخل اساسی وجود دارند:

تداخل پیش گستر(Proactive interference) زمانی رخ می دهد که خاطره قدیمی باعث می شود به یاد سپردن خاطره جدید دشوار یا غیرممکن شود.

برای مثال یک تجربۀ بسیار خوب از یک سفر قدیمی تر باعث می شود شما خاطرات سفر جدیدتر را نتوانید به خاطر آورید.

تداخل پس گستر (Retroactive interference) زمانی رخ می دهد که اطلاعات جدید با توانایی شمار در به یادآوری اطلاعات آموخته شده گذشته تداخل پیدا می کند. و یا مطالعه ویراست جدید یک کتاب منجر به عدم یادآوری مطالب ویراست قدیمی مطالعه شده، شود.

3- شکست در ذخیره سازی

گاهی، از دست دادن اطلاعات ربط کمتری به فراموشی دارد، و بیشتر به این امر مربوط می شود که این اطلاعات در وهله اول اصلا به حافظه بلندمدت راه نیافته است. گاهی شکست در کدگذاری مانع از ورود اطلاعات به حافظه بلند مدت می شود.

در یک آزمایش مشهور، پژوهشگران از شرکت کننده ها درخواست کردند که شکل صحیح سکه ی پنی آمریکا را از میان دسته ای نقاشی های نادرست از پنی ها شناسایی کنند. شما نیز خودتان این آزمایش را امتحان کنید، سعی کنید یک سکه را بطور حفظی بکشید، و سپس نتیجه را با سکه ی واقعی مقایسه کنید.

چقدر کارتان دقیق بود؟ احتمالا توانسته اید که شکل و رنگ سکه را به یاد بیاورید، ولی احتمالا جزییات ریز را فراموش کرده اید. دلیل آن این است که تنها جزییات ضروری برای تفکیک کردن سکه ها از همدیگر در حافظه بلندمدت شما کدگذاری شده است.

4- فراموشی انگیزه مدار(Motivated Forgetting)

گاهی ما بطور فعال تلاش می کنیم تا خاطرات را فراموش کنیم، بویژه خاطراتی که به رخدادها یا تجربه های ناراحت کننده یا تروماتیک ما مربوط می شوند.

دو شکل اساسی از فراموشی انگیزه مدار بازداری (که یک شکل هشیارانه از فراموشی است) و سرکوب (شکل ناهشیار فراموشی) نام دارند.

در فراموشی انگیزه مدار بازداری شما بطور عامدانه سعی می کنید تا خاطرات و تجربیات ناخوشایند را از حافظه پاک کنید. برای مثال خاطره تنبیه شدن توسط والدین را از طریق جایگزینی خاطرات خوب با آنها از بین ببرید. اما در روش سرکوب این اتفاق بصورت خودکار انجام می گردد.

بااین حال، تمام روانشناسان دنیا مفهوم خاطرات سرکوب شده را نپذیرفته اند. یک مشکل درمورد خاطرات سرکوب شده این است که مطالعة علمی اینکه آیا خاطره ای سرکوب شده است یا نه دشوار و یا غیرممکن است.

همچنین توجه کنید که فعالیت های ذهنی مانند مرور و به یاد سپاری روش هایی مهم برای تقویت حافظه هستند، و خاطرات رخدادهای دردناک و تروماتیک رندگی به احتمال بسیار کمتری به یاد سپرده شده، مرور می شوند یا مورد بحث قرار می گیرند.

مقالات مرتبط

- کدام فعالیت های مغزی برای تقویت حافظه مناسب هستند؟

- یادیار، بهترین یار برای بخاطر سپاری اطلاعات و حافظۀ شما

 

نظرات بينندگان
غیر قابل انتشار : 0
در انتظار بررسی: 1
انتشار یافته : 2
محسن حقی
|
1399/06/26 - 23:50
0
0
خوب بود اما کافی نبودچون گستره این مبحث وسیع و حاوی نکات بیشماری است و در پایان تشکر
پاسخ ها
موسوی
|
1399/06/27 - 11:53
سلام. ممنون از بارخوردتان. بله مطمئنا چگونگی و علت فراموشی بحث بسیار گسترده ای هست. در آینده دربارۀ این موضوع بیشتر صحبت خواهیم کرد. 
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
در خبر نامه ما عضو شوید
برای اطلاع از آخرین مطالب و اخبار سایت کافیست ایمیل خود را ثبت کنید
     
.
درباره خود شکوفا

خودشکوفا با بهره مندی از اساتید، محققان و منابع علمی معتبر در تلاش است تا با ارائه بهترین و کاربردی ترین مطالب در قالب فیلم، پادکست، مقاله، سخنرانی، کارگاه اموزشی و غیره در زمینۀ مهارت های ارتباطی، یادگیری، آموزشی، و تربیتی به همه کمک کند تا ابراز وجود موثری در جامعۀ خود داشته باشند.

telegram instagram aparat linkedin

تمام حقوق این سایت متعلق به گروه علمی و آموزشی خودشکوفا است