گروه مقاله : مهارت های آموزشی
تاريخ انتشار : 1397/04/18 - 18:34
كد :159

تحلیل مخاطب برای ارائه موثر: علت حضور، جنسیت، و سن

علت حضور، جنسیت، و سن سه عامل مهم دیگر در تحلیل مخاطب برای ارائه موثر می باشد. در این مقاله نگاهی به این سه عامل خواهیم انداخت.

ما نمی توانیم بدون درک و شناخت خوب از مخاطبان، انتظار یک ارائه تاثیر گذار و مفید داشته باشیم.

برای این شناخت و درک خوب نیازمند تحلیل مخاطب هستیم. بررسی سبک یادگیری، و تفاوت های فرهنگی مخاطبان، سطح آگاهی و دانش، و جمعیت از عوامل مربوط به مخاطبان می باشد که در مقالات قبلی به آنها پرداخته شد.

 

در اینجا به سه عامل مهم دیگر (علت حضور، جنسیت، و سن) اشاره خواهیم کرد.

 

علت حضور مخاطب (اجباری یا اختیاری)

یکی دیگر از عواملی که بر نوع ارائه بخصوص از بعد انگیزشی و هیجانی تاثیر گذار است بررسی این موضوع است که آیا مخاطبان ما از روی علاقه میل و انگیزۀ درونی حضور پیدا کردند و یا به نوعی مجبور به حضور شدند. 

برای مثال کارمند یا معلمی که برای ارتقاء شغلی خود در نظر گرفته شده از طرف سازمان مربوطه و نه بر اساس میل باطنی حضور پیدا کرده است و یا دانش آموزان یا دانشجویانی که مجبورند در کلاس یا دورۀ آموزشی شرکت کنند.

زمانی که مخاطب با میل و رغبت درونی حضور پیدا کرده باشد، ارائه دهنده می تواند کار راحت تری داشته باشد چرا که نیاز به صرف انرژی فراوان برای ایجاد انگیزه نیست و می تواند روی محتوا تمرکز کند.

البته این نکته را نباید فراموش کنیم که نگه داشتن انگیزه درمخاطبان به مراتب سخت تر از ایجاد انگیزه است. بنابراین از اینکه گفته می شود ارائه دهنده در مواجهه با مخاطبان که از ابتدا با میل و رغبت حضور پیدا می کنند احساس راحتی بیشتری دارد از بابت ایجاد انگیزۀ ابتدایی می باشد. اما برای مخاطبانی که از روی اجبار حضور پیدا می کنند باید برنامه ویژه انگیزشی در نظر گرفت.

 

حال چگونه می توان این کار را انجام داد؟

یکی از دلایل مهم بی انگیزگی و عدم تمایل برای حضور در جلسۀ ارائه و در حین آن، بخاطر عدم احساس ضرورت و نیاز می باشد هر چند که آن ضرورت و نیاز وجود داشته باشد. بنابراین اینجا وظیفۀ ارائه دهنده است که آن احساس نیاز را ایجاد کند.

اجازه دهید با توجه به تجربه نگارنده از چنین جلسات و مخاطبانی بخصوص در محیط های دانشگاهی مثال و نمونه ای واقعی را بیان کنم. یکی از بهترین و البته سخت ترین کلاس های درسی که همیشه در دانشگاه داشته و دارم، کلاس دانشجویان ترم اول دورۀ کارشناسی می باشد، کسانی که از دبیرستان وارد یک فضایی جدیدی به نام دانشگاه شدند. تدریس به دانشجویان جدید الورود جذابیت ها و چالش هایی دارد که در اینجا به یکی از چالش های اصلی آن اشاره می کنم و آن بی انگیزگی نسبت به رشته ای (تکنولوژی آموزشی) است که در آن پذیرفته شدند.

یکی از دلایل آن فرهنگ غالب بر جامعه که رشته هایی مثل پزشکی، روانشناسی، حقوق، و مهندسی را تبلیغ می کند. اما دلیل بسیار مهم دیگری که می تواند مهم تر از دلیل فرهنگی باشد و در صورت رفع شدن می تواند باعث حل مشکل فرهنگی نیز شود، عدم آشنایی با ضرورت و اهمیت آن می باشد.

زمانی که برای دانشجویان اهمیت ها، ضرورت ها و کاربردهای علم آموزش و بخصوص تکنولوژی آموزشی را بیان می کنم، و زمانی که به آنها نقل قول هایی از بزرگان مانند بیل گیتس بنیانگذار و مالک مایکروسافت و ثروتمندترین فرد جهان می گویم که گفته است "قبل از ورود به دنیای آموزش شغل های زیادی را انتخاب کردم اما به این نتیجه رسیدم تنها شغلی که کهنه نخواهد شد آموزش است" و البته تدریس مضوعات بصورت کاربردی، بطور واضحی شاهد علاقه و انگیزه در اغلب دانشجویان می شوم تا جایی که بدون حضور غیاب مرسوم، خودشان بطور داوطلبانه در کلاس حضور پیدا می کنند البته نه فقط بخاطر یک جلسه بلکه بخاطر مطالب مفید و کاربردی که در طول ترم نیز گفته می شود.

یکی دیگر از راهبردهایی که به عنوان یک ارائه دهنده بر ای مخاطبان مجبور و طبیعتا بی انگیزه باید بکار گرفت استفاده از لحن و بیان هیجان انگیز و با شور و حرارت است.

اگر همان ضرورت ها و اهمیت ها و کاربردهایی که در نمونه قبلی بیان کردم بسیار معمولی و سرد ارائه دهیم تاثیر گذار نخواهد بود بنابراین باید چاشنی احساس و هیجان را بکار گیریم (در فصل سوم در مورد هیجان پرداخته شد)

همچنین برای این دسته از مخاطبان استفاده از چند رسانه ای ها شامل فیلم، ویدئو تصاویر، موسیقی و همچنین تنوع در ارائه بسیار مفید خواهد بود.

جنسیت

آگاهی از جنسیت حضار نیز می تواند روی آماده سازی تاثیر گذار باشد.

برای مثال زمانی که غالب جمعیت را جنس مونث تشکیل داده باشند، مثال ها، تصاویر، اسامی، و فیلم ها بهتر است متناسب با فرهنگ زنانگی باشد.

همچنین زمانی که جنسیت ارائه دهنده موافق با حضار باشد می توانیم سبک غیر رسمی تری از ارائه داشته باشیم. و در صورتی که با عنوان جنس مخالف حضور داریم، بخصوص با توجه به بافت فرهنگی کشورمان باید بسیار در آنچه می گوییم و آنچه انجام یا نمایش می دهیم دقت کنیم چرا که در غیر اینصورت ممکن است بازخوردها منفی ای را دریافت کنیم.

سن

وقتی سن را مبنا قرار می دهیم با چهار طیف مشخص روبرو می شویم؛کودکان، نوجوانان و جوانان، میانسالان، و کهنسالان.

هر گروه سنی دارای ویژگی های شناختی و روحی- روانی خاصی هستند که توجه به آنها می تواند به ما در داشتن یک ارائه موثر کمک کند.

برای مثال زمانی که مخاطب ما کودکان باشند و با توجه به اینکه کودکان از تفکر انتزاعی برخوردار نیستند بهتر است از کلمات، جملات، و مثال های عینی و قابل لمس و تصاویر استفاده کنیم، حالت رسمی نداشته باشیم، آنها را به مشارکت دعوت کنیم، هیجان و انرژی بیشتری داشته باشیم و ابزارهای چندرسانه ای نیز بطور موثرتری استفاده کنیم.

 

همانطور که ملاحضه کردید هر کدام از ویژگی های مخاطبان نقش مهمی در طراحی و اجرای ارائه ما خواهند داشت و در واقع توجه و کاربست آنها می تواند سهم بزرگی در یک ارائه موثر داشته باشد.

 

نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
در خبر نامه ما عضو شوید
برای اطلاع از آخرین مطالب و اخبار سایت کافیست ایمیل خود را ثبت کنید
     
.
درباره خود شکوفا

خودشکوفا با بهره مندی از اساتید، محققان و منابع علمی معتبر در تلاش است تا با ارائه بهترین و کاربردی ترین مطالب در قالب فیلم، پادکست، مقاله، سخنرانی، کارگاه اموزشی و غیره در زمینۀ مهارت های ارتباطی، یادگیری، آموزشی، و تربیتی به همه کمک کند تا ابراز وجود موثری در جامعۀ خود داشته باشند.

telegram instagram aparat linkedin

تمام حقوق این سایت متعلق به گروه علمی و آموزشی خودشکوفا است