گروه مقاله : مهارت های یادگیری
تاريخ انتشار : 1396/09/25
كد :76

توجه کردن و جلب توجه چگونه اتفاق می افتد؟

ما در دنیایی زندگی می کنیم که پر از حواس پرتی هاست. در هر لحظه، ممکن است هزاران چیز وجود داشته باشند که برای کسب توجه ما در حال رقابت هستند، و توانایی ما در فیلتر کردن اطلاعات بی اهمیت و تمرکز بر روی چیزهایی که واقعا مهم هستند، امری حائز اهمیت است

توجه فقط به چیزهایی مربوط نمی شود که ما بر آنها تمرکز می کنیم – این مفهوم همچنین به تمام چیزهایی مربوط می شود که می توانیم به آنها بی توجهی کنیم.

می دانیم که توجه هم گزینشی است و هم از نظر ظرفیت محدود است، اما سوال این است که ما دقیقا چطور اطلاعاتِ غیرضروری را فیلتر و غربالگری کرده و کانون توجه خود را بر روی چیزهایی متمرکز می کنیم که واقعا اهمیت دارند؟

بسیاری از نظریه های توجه علاقمند به بررسی این موضوع هستند که ما چطور توجه خود را متمرکز می کنیم، اما نمی توانند بطور دقیق به این بپردازند که ما چطور موفق می شویم تمام محرک های اطراف خود را، که برای بدست آوردن منابع توجه در حال رقابت هستند، نادیده بگیریم.

مطالعات اخیر اندکی بوده اند که روی عصب شناسیِ موجود در پشت این فرایند تمرکز داشته اند، و اطلاعاتی نیز درمورد فرایندهای احتمالی که روی کنار زدن عوامل حواس پرتی تاثیر می گذارند به دست آورده اند.

توجه در سطح عصبی

در سال 2013، مطالعه ای که توسط محققان دانشگاه نیوکاسل انجام شد، نشان داد که نحوه پاسخ دهیِ نورون ها به محرک های بیرونی روی توانایی های ادراکی تاثیر می گذارد.

نویسنده مسئول، آقای الکس تایل اینگونه توضیح می دهد:

"وقتی با دیگران ارتباط برقرار می کنید، می توانید با بلند تر صحبت کردن یا واضح تر صحبت کردن کاری کنید که دیگران بهتر صدای شما را بشنوند.

به نظر می رسد که هنگام توجه کردن نیز نورون ها همین کار را انجام می دهند. آنها پیام را بطور شدیدتر برای همکاران خود می فرستند، که چیزی شبیه به بلندتر صحبت کردن در بین جمع است.

اما مهم تر اینکه، نورون ها همچنین صداقت و درستی موجود در پیام خود را نیز افزایش می دهند، که مشابه با واضح تر صحبت کردن در بین جمع است."

همزمان کردنِ مناطق مغزی

محققین دانشکده پزشکی در دانشگاه واشینگتون واقع در سنت لویس دریافتند که به نظر می رسد مغز می تواند فعالیت های موجود در مناطق مختلف مغز را همزمان و همگام کند، که به شخص امکان می دهد روی یک تکلیف تمرکز کند.

پژوهشگران این فرایند را به استفاده از دستگاه مخابره رادیویی تشبیه می کنند – ناحیه هایی از مغز "با فرکانس های مشابه تنظیم می شوند" تا یک خط ارتباطی واضح ایجاد شود.

محقق امی دایتچ توضیح داد: "ما فکر می کنیم که نه تنها مغز آن مناطقی از مغز را به حالت آماده باش در می آورد که توجه را تسهیل می کنند، بلکه مغز همچنین اطمینان می یابد که آن مناطق، دارای خطوط باز برای تماس گرفتن با یکدیگر هستند."

در این مطالعه، فعالیت مغزی شرکت کنندگان در حین تماشایی اهداف بصری بررسی شد. از شرکت کنندگان خواسته شد که بدون حرکت دادن چشم های خود هدف هایی را بر روی صفحه نمایش شناسایی کنند، و بعد از دیدنِ هدف یک دکمه را فشار بدهند.

چیزی که محققین یافتند این بود که وقتی شرکت کننده ها توجه خود را بر روی یک هدف هدایت می کردند، برخی مناطق مغزی تاثیرگذار بر روی توجه، چرخه های تحریک پذیری خود را به طوری تنظیم می کردند که چرخه ها با همدیگر همخوانی داشته باشند.آن نواحی که به توجه ارتباطی نداشتند هیچ تغییری از نظر تحریک پذیری نشان ندادند.

نویسندگان بیان کردند که وقتی آن دسته از نواحیِ مغزی که در شناسایی محرک درگیر هستند در سطح بالایی از تحریک پذیری قرار می گیرند، افراد به احتمال بسیار بیشتری می توانند متوجه یک محرک شوند. برعکس، وقتی سطوح تحریک پذیری در این مناطق پایین می آید، احتمال شناسایی یک سیگنال به میزان زیادی پایین تر می آید.

مقالۀ مرتبط: نگاهی به آناتومی مغز

سیستمِ ضد حواس پرتی مغز

یک مطالعه جدید دیگر نشان می دهد که مغز معمولا برخی سیگنال ها را بطور فعالانه سرکوب می کند تا از حواس پرتی جلوگیری کند. محققان باور دارند که توانایی ما برای تمرکز بر روی یک شیء تنها بخشی از معادله توجهی ما را تشکیل می دهد.

به گفتۀ جان گسپر، "نتایج ما به روشنی نشان می دهند که این تنها یک بخش از معادله است و اینکه سرکوب فعالِ اشیاءِ نامربوط یک بخش مهم دیگر از این معادله را تشکل می دهد."

نویسندگان همچنین بیان می کنند که کشف این سیستم ضدِ حواس پرتی می تواند نتایج ضمنی مهم درمورد اختلالات روانشناختی مرتبط با توجه، از جمله اختلال بیش فعالی/نقص توجه، داشته باشد. آن دسته از افرادی که مشکلات توجه دارند، می توانند به جای تلاش برای تمرکز دقیق تر بر روی اهداف، تلاش کنند که حواس پرتی ها را سرکوب کنند.

چرا این فرایندها اهمیت دارند؟

چرا آنقدر مهم است که فرایندهای موجود در پشتِ توجه را بشناسیم؟ زیرا ما در دنیایی زندگی می کنیم که پر از حواس پرتی هاست.

در هر لحظه، ممکن است هزاران چیز وجود داشته باشند که برای کسب توجه ما در حال رقابت هستند، و توانایی ما در فیلتر کردن اطلاعات بی اهمیت و تمرکز بر روی چیزهایی که واقعا مهم هستند، امری حائز اهمیت است – تا حدی مهم است که گاهی به معنای تفاوت بین مرگ و زندگی است.

وقتی در یک ترافیک سنگین در حال رانندگی هستید، توانایی شما برای تمرکز بر روی جاده و دیگر رانندگان و همزمان نادیده گرفتن عواملِ حواس پرتی (رادیو، تلفن همراه، زمزمه ی یک مسافر درون ماشینتان) می تواند باعث شود که شما به سلامت به مقصد خود برسید – و اگر نتوانید توجه خود را حفظ کنید ممکن است تصادف کنید.

همانطور که محقق جان مک دونالد توضیح می دهد، "حواس پرتی یک عامل عمدة آسیب دیدگی در حین رانندگی یا در دیگر محیط های پرخطر می باشد. محصولات الکترونیکی جدید برای این طراحی شده اند که توجه ما را به خود جلب کنند. سرکوب کردن این سیگنال ها نیازمند تلاش است، و به نظر می رسد که مردم گاهی نمی توانند توجه خود را از روی آنها بردارند."

پژوهش های جدید بر روی نحوة کنار زدن حواس پرتی ها و متمرکز کردن توجه توسط مغز، اطلاعات جدیدی درمورد چگونگی این فرایند به ما می دهند، و روش های جدیدی برای حل و فصل مشکلات توجهی به پزشکان و محققان ارائه می کنند.

مقالۀ مرتبط: "سوگیری توجه" بطور دقیق چیست؟

 

نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
در خبر نامه ما عضو شوید
برای اطلاع از آخرین مطالب و اخبار سایت کافیست ایمیل خود را ثبت کنید
     
.
درباره خود شکوفا

خودشکوفا با بهره مندی از اساتید، محققان و منابع علمی معتبر در تلاش است تا با ارائه بهترین و کاربردی ترین مطالب در قالب فیلم، پادکست، مقاله، سخنرانی، کارگاه اموزشی و غیره در زمینۀ مهارت های ارتباطی، یادگیری، آموزشی، و تربیتی به همه کمک کند تا ابراز وجود موثری در جامعۀ خود داشته باشند.

telegram instagram aparat linkedin