گروه مقاله : مهارت های آموزشی
تاريخ انتشار : 1397/06/12 - 23:10
كد :185

چرخه یا دایرۀ رنگ، ابزاری مهم برای طراحی حرفه ای اسلاید

برای داشتن یک اسلاید حرفه ای و موثر، آشنایی با چرخۀ رنگ بسیار ضروریست. در این درس ضمن معرفی چرخۀ رنگ، چگونگی بهره گیری از آن در اسلایدسازی را توضیح خواهیم داد.

 

با توجه اهمیت طراحی اسلاید حرفه ای در داشتن ارائه موفق و تاثیرگذار، بسیاری از ما در پی این هستیم تا از رنگ ها بخوبی در طراحی اسلاید استفاده کنیم.

برای استفاده موثر از رنگ ها در هر نوعی از طراحی، از جمله طراحی اسلایدهای پاورپوینت، آشنایی با چرخۀ رنگ اجتناب ناپذیر به نظر می رسد.

دایره یا چرخۀ رنگ توسط ایساک نیوتن(Isaac Newton) کشف گردید.

او پس از این که طیف رنگی نور خورشید را سنجید، آن ها را به صورت یک حلقه نشان داد.

اگر چرخۀ رنگ را دنبال کنید دقیقا به همان رنگ هایی می رسید که در طیف رنگی نور خورشید می رسید.

هدف از طراحی چرخۀ رنگ، اطمینان از جذابیت استفاده از دو یا چند رنگ در کنار یکدیگر است.

در طول سال‌ها تغییرات بسیاری روی این چرخه انجام شده است. با این حال رایج‌ترین مدل، چرخۀ ۱۲ رنگی بر اساس مدل رنگی RYB است.

RYB از در کنار هم گذاشتن اول اسم سه رنگ اصلی قرمز، زرد و آبی (Red – Yellow – Blow) در انگلیسی به دست می‌آید.

نرم افزارها گرافیکی و کاربردی مختلف از جمله پاوپوینت مایکروسافت و کی نوت اپل امکانات رنگی خود را بر اساس این چرخه تنطیم کرده اند. در واقع چرخۀ رنگ، سازماندهی انتزاعی و انعکاس دهندۀ همۀ آن رنگ هایی است که مشاهده می کنیم.

چرخۀ رنگ از سه گروه رنگ های اصلی (Primary Colors)، رنگ های ثانویه (Secondary Colors)، و رنگ های ثالث (Tertiary Colors) تشکیل می گردد. در ادامه به تشریح هر کدام از گروه ها می پردازیم.

رنگ های اصلی

سه رنگ زرد، قرمز، و آبی رنگ های اصلی یا اولیه هستند، زیرا در ترکیب اولیه ساخته‌شده این رنگ‌ها از هیچ رنگ دیگری استفاده ‌نشده است و نمی‌توان آنها را از مخلوط کردن رنگ‌های دیگر به وجود آوریم. رنگ های اصلی، خالص ترین رنگ ها هستند.

رنگ های ثانویه

از ترکیب دو رنگ اولیه، رنگ های ثانویه بوجود می آیند و شامل رنگ های نارنجی، سبز، و بنفش می شوند. نحوۀ ترکیب رنگ های اولیه و ایجاد رنگ های ثانویه بصورت زیر می باشد:

بنفش(قرمز+آبی)

سبز (آبی+ زرد)

نارنجی (قرمز+زرد)

 

رنگ های ثالث

اگر یک رنگ اصلی و یک رنگ ثانوی مجاور یکدیگر با هم ترکیب شوند، رنگ ثالث حاصل می شود. 

در چرخۀ رنگ اگر دقت نمایید بین هر یک از شش رنگ اصلی اولیه و ثانویه یک رنگ ثالث وجود دارد که شامل قرمز – پرتغالی، پرتغالی – زرد، زرد – سبز، سبز – آبی، آبی – ارغوانی، و ارغوانی – قرمز می باشند.

در ادامه با توضیح و تعریف برخی از اصطلاحات موجود در رنگ شناسی، به ابعاد کاربردی تر چرخۀ رنگ اشاره خواهیم کرد.

اصطلاحات زیر، غالبا برای توصیف ویژگی ها فیزیکی رنگها بکار می روند:

ظاهر رنگ (hue): ظاهر رنگ یا رنگ اصلی همان رنگ های اصلی هستند که ما مشاهده می کنیم مانند زرد، قرمز، آبی.

بر اساس ظاهر رنگ ما آنها را به دو دسته رنگ های گرم و سرد تقسیم می کنیم که در قسمت پایین تر به آنها اشاره خواهیم کرد.

سایه (shade): نسخۀ تیره تر یک رنگ، سایه نامیده می شود. برای ایجاد رنگ سایه می توان رنگ سیاه یا خاکستری را به رنگ اصلی اضافه کرد.

ته رنگ یا تینت (tint): نسخۀ روشن تر یک رنگ، ته رنگ نامیده می شود. ته رنگ زمانی ایجاد می گردد که رنگ سفید را به رنگ اصلی مان اضافه می کنیم.

ارزش (value): ارزش رنگ به میزان روشنی و تیره گی رنگ گفته می شود. بر این اساس، رنگ به گروه رنگ های روشن و رنگها تیره تقسیم می شوند.

اشباع یا تراکم (Saturation / Intensity): اشباع به منی خالص بودن رنگ می باشد. یک رنگ کاملا اشباع به معنی صدرصد آن رنگ است.

رنگ زرد صدرصد کاملا اشباع شده است اما وقتی به آن رنگ سفید اضافه می کنید مات تر بنظر می رسد. بر اساس اشباع یا تراکم، رنگ ها می توان را به دو دسته مات (dull)و شفاف (Vivid ) تقسیم کرد.

 

رنگ های گرم و رنگ های سرد

رنگ های قرمز، نارنجی، زرد و ترکیبی از این اینها، رنگ های گرم نامیده می شود.

این رنگ ها بخاطر اینکه تداعی کننده خورشید، آتش، و حس گرما را انتقال می هند به رنگ های گرم مشهور هستند. همچنین این رنگ ها حس قوی بودن و پویایی را به افراد انتقال می دهند.

بنابراین اگر می خواهیم یک ارائه هیجان انگیز و شاد را داشته باشیم می توانیم از این رنگ ها در اسلایدهای مان استفاده کنیم.

از سوی دیگر رنگ های مانند آبی، سبز، و بنفش تداعی کننده آب، دریا، و سرما هستند. مهمترین حسی که رنگ های سرد در افراد بوجود می آورد، حس آرامش می باشد.

هارمونی رنگ ها

همانطور که در ابتدای این درس گفته شد، یکی از مهمترین اهداف ایجاد چرخۀ رنگ، ایجاد هماهنگی یا همان هارمونی رنگ هاست.

در اسلایدسازی هارمونی رنگ ها به این موضوع اشاره می کند که از ترکیب رنگ ها چطور می توانیم به اهداف ایجاد تغییرات شناختی و عاطفی در مخاطبان یا حضار برسیم. برای اینکه به این اهاف برسیم لازم است چگونگی و کیفیت ارتباط میان رنگ ها را بررسی کنیم.

 

رنگ های مکمل (Complementary Color)

همانطور که در تصویر می بیند، رنگ هایی که در چرخۀ رنگ دقیقا روبروی هم قرار می گیرند رنگ های مکمل هستند.

اگر می خواهیم در طراحی اسلاید، عناصر بصری مان (مانند تصویر و متن) بطور واضحی متمایز باشند می توانیم از این نوع از رنگ ها استفاده کنیم، چرا که رنگ های مکمل از بیشترین تضاد برخوردار هستند.

البته، استفاده از رنگ های مکمل واقعی (ظاهر رنگ /hue) بخاطر درخشندگی زیاد توصیه نمی شود، چرا که نگاه به آنها می تواند باعث خستگی یا حتی درد چشم شود. بنابراین بهتر است از حالت های نرم تر یا خالصی رنگ پایین تر استفاده کرد.

در تصویر زیر فنجان چای با زمینۀ خود تضاد بالایی دارد، اما زمانی که از ته رنگ و سایه استفاده می کنیم، تضاد ایجاد شده روی صفحه اسلاید جذاب تر می باشد.

رنگ های متساوی الساقین (Split-Complementary)

رنگ های متساوی الساقین در واقع طیفی از رنگ های مکمل هستند.

دو رنگ مکمل دقیقا روبروی هم قرار می گیرند، همانطور که در تصویر زیر می بینید اما در رنگ های متساوی الساقین بجای انتخاب رنگ متضاد و مقابل دو رنگ مجاور آن انتخاب می شوند.

اما فلسفه استفاده از رنگ های رنگ های متساوی الساقین در طراحی اسلایدها چیست؟

زمانی که در اسلایدمان از دو رنگ مکمل (برای مثال رنگ قرمز به عنوان رنگ زمینه و رنگ سبز به عنوان متن) استفاده می شود، شاهد نوعی درخشندگی غیرمتعارف هستیم که غالبا استفاده از آنها توصیه نمی شود. به علاوه با توجه به اینکه انتخاب ته رنگ و سایه رنگ اصلی برای برخی سازندگان اسلاید کار پر زحمت می باشد، می توانیم از رنگ های متساوی الساقین استفاده کنیم که دارای هارمونی مناسبی می باشد.

 

رنگ های مشابه Analogous

رنگ های مشابه که به رنگ های مجاور، رنگ های هماهنگ و رنگ های مرتبط نیز خوانده می شوند، رنگ هایی هستند که در چرخۀ رنگ در کنار یکدیگر قرار گرفته اند.

این رنگ ها از اینرو ایجاد هارمونی می کنند که کمی از رنگ یکدیگر را در خود دارند.

بنابراین برای ایجاد یک هارمونی مناسب در اسلایدهای مان می توانیم از رنگ های مشابه استفاده کنیم.

اما این نکته باید در نظر داشته باشیم زمانی با استفاده از رنگ های مشابه می توانیم یک هارمونی زیبا داشته باشیم که میزان تیرگی یا روشنی آنها با یکدیگر هماهنگ بوده و یا به عبارتی یکدست باشد.

مانند اسلاید زیر که با پیام زمین سبز می باشد، بجای رنگ زمینه زرد تند از زرد روشنتر استفاده کرده است. و در ارتباط با رنگ های دیگر نیز سعی کرده است تناسب را حفظ نماید

 

رنگ های سه گانه (Triadic color)

همانطور که در تصویر زیر می بینید رنگ های سه گانه، رنگ هایی هستند که بصورت مثلث در فاصلۀ مساوی از هم قرار می گیرند.

برای ایجاد جذابیت تصویری ، جذب نگاه مخاطب، ایجاد حس پویایی و نشاط می توانیم از رنگ های سه گانه در اسلایدمان استفاده کنیم (مانند تصویر زیر).

 

رنگ های چهارگانه (Tetradic)

رنگ های چهارگانه که با توجه اندازۀ دایره رنگ می تواند به شکل مربع یا مستعطیلی باشد، در واقع دو گروه از رنگ های مکمل در کنار هم هستند.

استفاده از این رنگ ها در اسلایدمان امکان ایجاد تنوع بسیار زیادی را به وجود می آورد بدون اینکه باعث ایجاد حس شلوغی رنگ ها در صفحه شود (مانند تصویر زیر).

برای گرفتن نتیجه بهتر است یکی از رنگ ها را رنگ اصلی قرار دهیم، اگر توازن میان رنگ ها را حفظ کنیم می توانیم شاهد تعادل میان رنگ های گرم و سرد نیز باشیم.

 

تکفام یا تک رنگ ها (Monochromatic color)

تکفام های طیفی از رنگ اصلی (hue) می باشند که می تواند با افزودن ته رنگ به سمت روشنی و افزودن سایه به سمت تیرگی حرکت کند.

استفاده درست از تکفام ها در طراحی اسلاید می تواند حسی از پیوستگی ایجاد و توجه مخاطب را جلب کند.

نکته منفی در استفاده از تکفام ها این است که عناصر تصویری در اسلایدمان از تضاد یا کنتراست برخوردار نخواهند بود. جز اینکه از دو قسمت انتهای طیف رنگ (تیره و روشن) استفاده کنیم.

پیشنهاد می شود تا حد امکان تکفام در اسلایدسازی استفاده نشود.

 

رنگ های آکروماتیک (Achromatic Color)

رنگ هایی سیاه، سفید، و خاکستری که از شدت رنگ کمی برخوردار هستند، جزء رنگ های آکروماتیک می باشند. و برای داشتن طرح آکرومتایک در اسلایدها باید از ترکیب رنگ های آکروماتیک استفاده کرد.

اگر طرح های آکروماتیک خالی از رنگ های دیگر باشد، می تواند انتقال دهنده حس متانت و پختگی باشد، اما با توجه به اینکه بی روحی و عدم پویایی این طرح های برجسته تر است، بهتر است از این طرح ها در اسلایدسازی استفاده نکنیم.

در اینجا به پایان بحث چرخۀ رنگ و کاربردشان در طراحی اسلاید و اسلایدسازی پرداختیم. موضوع رنگ، دارای گستردگی بسیار زیادی است که مطئنن پرداختن به همۀ آنها مستلزم مطالعات زیادی است. اما آنچه در اینجا گفته شد چکیدۀ مهم و درستی از آنها بوده است. که این چکیده برای کسانی که زمان کافی برای مطالعۀ موضوع رنگ ندارند و در عین حال علاقه مند هستند تا با استفاده درست از رنگ ها اسلاید جذاب و قدرتمندی طراحی کنند می تواند بسیار مفید باشد. 

 

نظرات بينندگان
غیر قابل انتشار : 0
در انتظار بررسی: 0
انتشار یافته : 2
ahmad
|
1399/07/04 - 21:16
0
0
تشکر از زحمت کشی شما واقعن خدمت بزرگ میکنید ممنون
پاسخ ها
موسوی
|
1399/07/05 - 10:54
سلام. خوشحالیم که مفید بود براتون.
نظرات كاربران :
نام :
ايميل :
متن نظر : * 
 
متن بالا را وارد نماييد* 
 
در خبر نامه ما عضو شوید
برای اطلاع از آخرین مطالب و اخبار سایت کافیست ایمیل خود را ثبت کنید
     
.
درباره خود شکوفا

خودشکوفا با بهره مندی از اساتید، محققان و منابع علمی معتبر در تلاش است تا با ارائه بهترین و کاربردی ترین مطالب در قالب فیلم، پادکست، مقاله، سخنرانی، کارگاه اموزشی و غیره در زمینۀ مهارت های ارتباطی، یادگیری، آموزشی، و تربیتی به همه کمک کند تا ابراز وجود موثری در جامعۀ خود داشته باشند.

telegram instagram aparat linkedin